Wat is het verschil tussen kalibreren, justeren en ijken?

In technische sectoren worden de termen kalibreren, justeren en ijken regelmatig door elkaar gebruikt. Nochtans hebben ze allemaal een andere betekenis. Wij leggen de verschillen uit.

Kalibreren

Kalibreren is het vergelijken van een meettoestel met een referentiestandaard, zonder er iets aan te veranderen. Je stelt vast hoe groot de afwijking is tussen de aanwijzing van het toestel en de werkelijke waarde.

Het resultaat is een kalibratiecertificaat of kalibratierapport met de gemeten afwijkingen.

Justeren

Justeren is het bijstellen of corrigeren van een meettoestel zodat het zo nauwkeurig mogelijk meet. Dit gebeurt meestal na een kalibratie, wanneer blijkt dat de afwijking te groot is. Je past het toestel mechanisch, elektrisch of via software aan.

De logische volgorde is dus:

1. Kalibreren om de afwijking vast te stellen
2. Eventueel justeren om deze afwijking te corrigeren
3. Opnieuw kalibreren om het resultaat te controleren

IJken

IJken is een officieel, wettelijk geregeld proces waarbij een bevoegde instantie (in België het FOD Economie – dienst Metrologie) vaststelt of een meettoestel voldoet aan de wettelijke eisen. Als het toestel goedgekeurd wordt, krijgt het een ijkmerk (stempel of zegel).

IJken is verplicht voor toestellen die gebruikt worden bij commerciële transacties of waarbij de consument beschermd moet worden, zoals:

• weegschalen in winkels
• benzinepompen
• taximeters
• watermeters, gasmeters, elektriciteitsmeters

De verschillen in één oogopslag

Kortom: je kalibreert om te weten hoe goed een toestel meet, je justeert om het beter te laten meten en je ijkt om wettelijk te bewijzen dat het aan de normen voldoet.